66 - والد مهرآميز درون
سلام و سلام و سلام و سلام و سلام و سلام و سلام. با آرزوي بهترينهاي خداوند برايتان.بي مقدمه مي ريم سر ادامه ي درسهاي شفاي كودك درون كه همون طور كه قبلا" هم گفته ام بر اساس نوشته هاي دكتر لوسيا كاپاچيونه است. ما در اين جلسه راجع به " كشف والد درون " صحبت مي كنيم. در واقع تا حالا سعي كرديم حالات مختلف كودك رو بشناسيم و حالا داريم وارد راههاي عملي تر شفاي كودك درون مي شيم.
ماحالا مي خوايم با هم بياموزيم كه بخشي از وجودمون رو كه " والد درون " ناميده ميشه كشف كنيم و كودك درونمون رو تحت حمايت اون قرار بديم تا مثل هر كودكي كه در دامان والديني خوب به آرامش ميرسه كودك درون ما هم به آرامش برسه.
والد مهرآميز : كودك درون مثل هر كودكي در دنياي واقعي ، نياز به حمايت يك والد داره. اون والد دروني كه مي تونه از كودك درون ما حمايت كنه والد مهرآميز ناميده ميشه.
سوال _ آيا والد درون ما هميشه " والد مهرآميزه" ؟
جواب _ نه. اين به كودكي و گذشته ها و شرايط ما بستگي داره.اون قسمت از وجود ما كه والد درون نام داره، اگر در دوران كودكي توجه پدرانه و مادرانه ي مناسبي ديده باشه ، ياد گرفته كه رابطه ي درست بين يك والد و كودك چه طور بايد باشه .
كساني كه در كودكي الگوهاشون يعني والدينشون ، نتونستن اين ارتباط صحيح رو با اونها برقرار كنند، حالا وقتي مي خوان با كودك درونشون رفتار كنند همون رفتاري رو كه يك زماني والدينشون با اونها داشته اند تكرار مي كنند . كودك درون چنين افرادي معمولا" يا بسيار غمگين هستند يا خشمگين. به اين دليل كه كودك درون اين افراد هر چقدر دنبال والد مهربوني مي گرده كه اون رو درك كنه كسي رو پيدا نمي كنه كه كمك و هدايتش كنه. اون مثل كودكي مي مونه كه در خونه تنها گذاشته شده. اون وقتي دنبال حامي مي گرده كسي رو پيدا نمي كنه و به همين دليل، كودك درون _ وحشتزده و غمگين يا خشمگين _ با احساس تهي بودن و تنها بودن به گوشه اي مي خزه و پنهان ميشه.
والد بودن براي ديگران :
جالب اين جاست كه اين افراد كه والد درونشون نمي تونه براي كودك خودشون حامي باشه معمولا" براي كودك درون ديگران _ از اعضاي خانواده گرفته تا دوستان و همسايگان و همكاران و حتي والدين خودشون _ نقش والد رو بازي مي كنند. خيلي از اونها در كودكي ياد گرفته اند كه" والديني كوچك "باشند براي خواهر و برادرهاي كوچكتر از خودشون يا حتي براي پدر و مادر خودشون ( كه الكلي يا معتاد يا بيمار يا غايب يا افسرده يا ... بوده اند) پدري و مادري كنند. به همين دليل در بزرگسالي هم سعي در نجات ديگران دارند! ( والد بودن براي كودك درون ديگران در حالي كه كودك درون خودشون تنها مونده ! )
چون اونها هميشه ديده اند كه ناجي ديگران بودن پاداشهاي زيادي براشون داره از جمله شغل و پول و تائيد ديگران و ... به همين دليل مدام سعي دارند والد ديگران باشند تا ديگران به اونها تكيه كنند. به اين مي گن : " اتكاي متقابل". يعني فرد از كودك درون خودش حمايت نمي كنه اما سعي در حمايت ديگران داره چون نياز داره كه ديگران به اون تكيه كنند تا از راه تكيه گاه ديگري شدن ، تائيد به دست بياره و احساس كنه به درد بخوره. وقتي فرد كودك ديگران رو مورد حمايت قرار مي ده اما كودك درون خودش مورد غفلت قرار مي گيره، دچار احساس خستگي و اضطراب ميشه.
نكته : تكيه گاه بودن براي ديگران ايرادي نداره اما اگه اين قابليت اتكا فقط به مصلحت ديگران باشه و به بهاي آسيب رسيدن به كودك درون خود فرد تموم بشه ، عواقب خوبي در پي نخواهد داشت. مراقبت از ديگران وقتي كودك درون خود فرد در خانه تنها و بي آب و غذا محبوس شده و داره هلاك ميشه ، چه نفعي داره؟!
نكته : آدمهاي محكمي هستند كه هم از كودك درون خودشون حمايت مي كنند هم ديگران. اين خيلي هم خوبه. اما اگه كسي كودك درون غمگين يا خشمگيني داره اما والدش مدام سعي در حمايت ديگران داره بايد به اين فكر كنه كه آيا مي خواد تكيه گاه ديگران باشه تا وقتي ديگران به اون تكيه مي كنند احساس بودن كنه؟ ! در حالي كه انسان سالم براي احساس بودن نيازي به تائيد ديگران نداره و اين تائيد رو در درون خودش پيدا مي كنه.
والد نكوهشگر : متاسفانه ما والد ديگري هم داريم كه نكوهشگر و ايرادگيره و مدام در حال انتقاد كردن از ديگرانه. چون كمال گراست، مثل يك كارفرماي سختگير مدام سعي داره ما رو بيرحمانه به پيش برونه. مدام شرمسار و تحقيرمون مي كنه. انگار كينه ي اعتماد به نفس ما رو در دل داره و مدام مي خواد بگه كه ما اصلا" خوب نيستيم و حتما" يه جاي كارمون خرابه! هر كاري مي كنيم از نظر اون تعريفي نداره. تخصص والد نكوهشگر، يافتن نقطه ضعف و ايراد گرفتنه.
نكته : همونطور كه گاهي والد مهرآميز ما براي ديگران فعاله اما براي كودك درون خودمون كاري نمي كنه گاهي هم والد نكوهشگر ما اونقدر فعال ميشه كه نه تنها كودك درون خودمون كه حتي كودك درون ديگران رو هم مورد انتقاد دائم قرار مي ده. اگه شما هم مدام در حال نقد كردن ديگران هستيد و فكر مي كنيد فقط وقتي دنيا بهتر ميشه كه ديگران نقاط ضعفي رو كه شما بهشون نسبت مي دين رفع كنند ممكنه جزو كساني باشيد كه والد نكوهشگرشون زيادي پر و بال گرفته.
كاري كه ما بايد در اين درسها انجام بديم و به اون برسيم اينه كه به جاي والد نكوهشگر يا والدي كه فقط از ديگران حمايت مي كنه " والد مهرآميز درون " رو فعال كنيم و ياد بگيريم كه خودمون والدين خويشتن بشيم.
وقتي با كودك درونمون رابطه اي مهرآميز را پرورش مي دهيم، نيازمان براي يافتن جانشينهايي در عالم بيرون كاهش پيدا مي كنه.يعني ديگر توقع نخواهيم داشت كه اعضاي خانواده يا دوستان يا ساير آشنايان برايمان نقش والد مهرآميز را ايفا كنند و به اين ترتيب از الگوهاي وابستگي زا مي رهيم.
يافتن والد مهرآميز درون :
سوال _ آيا والد مهرآميز در اسطوره ها هم بوده يا روانشناسان ما تازه اون رو كشف كرده اند؟
جواب _ همان طور كه كودك در طي تاريخ نماد توانايي و رشد بوده والد مهرآميز هم كهن الگويي جهانيه. قديمي ترين آثار هنري ما تنديسهاي زناني بوده كه نماد سياه زمين _ مادر راستين انسان _ بوده اند. اين الهه هاي حاصلخيزي ساخته از خاك، گاهي در تنديسها به شكل زناني با سينه هاي بسيار بوده اند كه به مفهوم چشمه ي پايان ناپذير حيات بوده.كهن الگوي والد مهرآميز در همه ي فرهنگها معمولا" تصوير يك زن است. مثلا" ميان خدايان هندو، لاكشمي _ الهه ثروت _ بخشنده توانگري و فراوانيست. در چين، نام او _ كو آن ين _ مي باشد و اعطا كننده ي شفقت است. در سنت سرخپوستان آمريكا به صورت بوفالوي سفيد ظاهر مي شود.محبوب ترين سيماي والد مهرآميز در فرهنگ اروپايي " مادر مقدس " يا حضرت مريم است. كارل گوستاو يونگ _ و همچنين ساير اسطوره شناسان _ اشاره كرده اند كه " كهن الگوي بزرگ مادر " بازتاب سيماي جهاني روان آدميست.
سوال _ آيا والد مهرآميز با ضمير برتر ما رابطه دارد؟
جواب _ والد مهرآميز با ضمير برتر ما رابطه ي نزديك داره چون موجب ميشه كه روحيه ي عشق الهي در زندگي روزانه ي ما متجلي بشه. چرا كه از طريق توجه و مراقبت عاشقانه است كه " والدي مهرآميز " عشقي را كه حقيقتا" نسبت به نوزادش احساس مي كنه آشكار مي كنه.
سوال _ والد مهرآميز بودن و پدري و مادري كردن سالم يعني چگونه بودن؟
جواب _ پدري و مادري كردن سالم يعني اين كه بدونين چه وقت ببخشيد يا كمك كنيد، چه وقت مشوق استقلال باشيد يا حتي به خاطر صلاح فرزند چيزي را به او ندهيد.والد سالم به هنگام بازي با كودكش عشق خودش رو نشون مي ده. والد با وجد ناشي از با هم بودن نشان مي ده كه كودكش را به همان شكلي كه هست پذيراست. اين ابدا" به معني اين نيست كه والد اجازه ي هر كاري رو به كودك مي ده بلكه به اين مفهومه كه كودك به عنوان كودكي با ارزش پذيرفته ميشه.يعني يكتايي اون در همون مرحله اي كه از رشد و كمال قرار داره ( نه وقتي كه بزرگتر يا بلند تر يا باهوش تر يا.. باشه! ) مورد پذيرش بي قيد و شرط قرار مي گيره.
ايجاد اعتماد :
اگر والد نكوهشگر ما حاكم بوده باشه، شايد به هنگام فرايند پدري و مادري كردن براي كودك درونمون ( منظور همون شفاي كودك درون از راه والد مهرآميز بودن براي اونه) ، احساس كنيم كه سر ستيزه جويي داره. دوستان زيادي براي من نوشتند كه كودك درونشون نمي خواد با اونها حرف بزنه يا نقاشي بكشه اونها بايد بدونن كه مدتي طول مي كشه تا كودك به اونها دوباره اعتماد كنه.وقتي با صداي بالغ و بزرگسال درونمون به كودك درونمون مي گيم كه مي خوايم با اون دوست باشيم شايد اون ظنين بشه يا وحشتزده يا خشمگين. پس ما نياز داريم كارهايي انجام بديم تا اون بتونه به ما اعتماد كنه.
اصلا" يك سوال از شما دارم. اگه دوستي داشته باشين كه مدام توبيخش كرده باشين ومدام ازش انتقاد كرده باشين يا ازش بهانه جويي كرده باشين و بارها و بارها حمايت خودتون رو از اون دريغ كرده باشين يا گرسنه و تشنه توي خونه تنها محبوسش كرده باشين اون وقت يه روز برين بهش بگين از حالا مي خوام دوستت داشته باشم آيا انتظار دارين اون فوري باور كنه؟؟! اول بايد اعتمادش رو جلب كنين و حتي به خاطر بلاهايي كه سرش آوردين ازش عذرخواهي كنين.
يكي از راههاي شگفت براي جلب اعتماد كودك درون نوشتن نامه اي به قصد عذرخواهي از اونه.
تمرين : نوشتن نامه ي عذرخواهي براي كودك درون. ( يك نامه ي كلي )
براي كودك درونتون با دست راستتون بنويسيد و اقرار كنيد كه قبول داريد كه آنگونه كه اون دوست داشته او را مورد توجه قرار نداده ايد.
تمرين : نوشتن پوزش نامه براي موارد خاص و مختلف :
با دستي كه به اون مسلط هستين پوزش نامه اي براي كودك درونتون بنويسيد. از او براي مواقعي كه حالت انتقادي شديد و آمرانه و بي صبرانه داشته ايد، يا مواقعي كه نيازهاي اون رو مورد غفلت قرار داده ايد يا ناديده گرفتينش يا اون رو وادار به كاري كردين كه مورد علاقه اش نبوده طلب بخشايش و عفو كنيد.به كودك درونتون بگيد داريد سعي مي كنيد تا ياد بگيريد به شيوه ي بهتري از اون مراقبت كنين. از اون تشكر كنيد كه احساسها و نيازهاش رو با شما در ميون گذاشته و عذرخواهي كنيد كه شما اونها رو نديده گرفتين. در پايان براش امضا كنيد : از طرف والد مهر آميز تو.
راه ديگر براي جلب اعتماد كودك درونتون، نوشتن نامه ي عاشقانه به اونه! اين شيوه بسيار موثر و سودمنده.به ويژه براي كساني كه احساس مي كنند در كودكي يا بزرگي مورد سواستفاده قرار گرفته اند يا ناديده گرفته شده اند. افرادي كه در كودكي پرستاري و مراقبت كافي را نستانده اند ( بيشتر ما اين حس رو در درونمون داريم ) اغلب در بزرگسالي پدري و مادري كردن براي كودك درونشون رو كاري شاق مي دونن. ( همونطور كه گفتم شايد راحت براي ديگران والد بشن اما براي خودشون نه. شايد راحت ديگران رو ببخشن يا دوست بدارن اما همين كارها رو براي خودشون سخت انجام مي دن.)
در اينجا هم مثل همه جا، " عشق " پاسخ همه ي پرسشهاست. عشق خودتون رو نثار كودك درونتون كنيد. گشايش دل زماني اتفاق مي افته كه به كودك درون اجازه بديم تا صحبت كنه. شناخت راستين كودك درون يعني عشق ورزيدن به اون و دوست داشتن خود. در آغاز اين عشق ورزيدن به خود براي كودك درونتان ( يعني براي خودتان) يك نامه ي عاشقانه بنويسيد.
تمرين : نوشتن نامه ي عاشقانه براي كودك درون.
با دستي كه به اون تسلط دارين بگذاريد كه والد مهرآميز درونتون براي كودك درونتون نامه اي عاشقانه بنويسه. همه ي ويژگيهاي يكتا و منحصر به فرد كودك درونتون رو مورد تحسين قرار بدين ( اونها همون ويژگيهاي خوب خودتون هستند) و به اون بگيد كه تا چه اندازه دوستش داريد. به كودك درونتون بگيد كه براي مراقبت بهتر از اون چه مي كنيد و قصد داريد در آينده چه كارهايي براي اون بكنيد.
تمرين :واسطه قرار دادن ديگران.
وقتي ما مي خوايم اعتماد كسي رو به دست بياريم كه با كارهامون اون رو به خودمون بي اعتماد كرديم، گاهي از ديگران كه مورد اعتماد اون هستند كمك مي گيريم. در برخورد با كودك درون هم ميشه از اين شيوه استفاده كرد.اگر در زندگي شخصي را مي شناسيد كه در كنارش احساس ايمني مي كنيد از او بخواهيد كه اون نامه ي عداشقانه تون رو با صداي بلند براي كودك درون شما بخونه. بعدش در روي يك كاغذ يك بار با دست راست ( از قول والد مهرآميز)و يك بار با دست چپ ( از قول كودك درون) احساسي رو كه از دريافت اين پيام عاشقانه احساس كرديد بنويسيد.
تمرين :كشيدن تصوير والد مهرآميز.
تصوير والد مهرآميز رو با دست راستتون بكشيد. از كودك درونتون هم بخواهيد كه تصوير اون رو با دست چپ بكشه. آيا بين اين دوتا خيلي تفاوت هست؟ تصويري را كه كودك درونتون كشيده، در جايي قرار بديد كه بيشتر مواقع بتونين اون رو ببينين.
نكته ي مهم _ يادمون باشه كه همون طور كه اگه كودكي از پدر و مادر دروغ بشنوه به اونها بي اعتماد ميشه كودك درونمون هم اگه از ما وعده هاي دروغين بشنوه بسيار آزرده ميشه.و اگه اين امر پي در پي رخ بده اون با يك دنيا خشم و انزجار پنهان ميشه.براي ايجاد رابطه ي درست با كودك درون لازمه از اون بپرسيم كه به چي نياز داره. بعد با گوش سپردن و آنگاه به طرزي شايسته و مناسب پاسخگو بودن مي تونيم عملا" به كودك درونمون نشون بديم كه متعهدانه به اونچه كه داريم وعده اش رو مي ديم عمل مي كنيم. با كلمات نميشه كودك درون رو گول زد چون اون عمل ما رو باور مي كنه. پس وعده هايي رو بديد كه از پسش بر مي آين و بعد به اونها عمل كنيد.
بعد از نوشتن اين نامه ها زمان انجام تمرينيست تا به كودك درون ثابت كنيم واقعا" قصد مراقبت از اون و ديدن خواسته هاش رو داريم.
تمرين : مراقبت از كودك درون.
1 _ از كودك درونتون بپرسين كه در اين زمان از زندگيتون به چه نوع مراقبتي نياز داره و بگذاريد كودك درونتون با دستي كه به اون تسلط نداريد پاسخ بده. بكوشيد پاسخهاتون صريح باشه مثلا: " دوست دارم هر روز صبح قدم بزنم يا يه روز اصلا" كارخونه نكنم يا ..."
۲ _ با دستي كه بر اون تسلط داريد به طور واضح و مشخص براي كودك درونتون بنويسيد كه در پاسخ به درخواستهاش چگونه از اون مراقبت خواهيد كرد.
3 _ پاسخها رو در تقويم شخصيتون بنويسيد تا اونها رو از ياد نبريد. اونها رو در برنامه ي روزانه تون بگنجونيد و به اونها عمل كنيد.مثلا" دوشنبه ناهارم رو توي پارك مي خورم. سه شنبه فقط استراحت مي كنم و كار خونه نمي كنم. چهارشنبه دوچرخه بازي مي كنم و ...
4 _ با دستي كه بر اون تسلط نداريد تصوير والد مهرآميز و كودك درونتون را در حال انجام يكي از كارهاي فهرستتون بكشيد.
تمرين : شخص مهرآميز.
1 _ به شخصي فكر كنيد كه در زماني از زندگيتون احساس كرده بوديد كه مورد محبت و مراقبت او قرار گرفته ايد. شايد اين فرد همسر يا پدر يا مادر يا يك همسايه يا دوست يا معلم يا حتي درمانگرتون بوده.
2 _ از كودك درونتون بخواهيد كه تصوير شما و اون شخص را بكشد. زماني را نشان دهيد كه احساس مي كرديد مورد محبت و توجه اين شخص قرار گرفته ايد. تصوير را با دستي كه به اون تسلط نداريد بكشيد.
3 _ گفتگويي را بنويسيد .بگذاريد كودك درونتون با دستي كه به اون تسلط نداريد بنويسه كه از دريافت آن عشق و محبت و مراقبت چه احساسي داشته. با دستي كه به اون تسلط داريد، بگذاريد شخص مهرآميز بگويد كه ايثار اون عشق و محبت چه احساسي در اون به وجود مي آورده.
4 _ اگر در اين هنگام چيزي شما را مي آزارد، بگذاريد تا كودك درونتون با دستي كه به اون تسلط نداريد برايتان بنويسد كه چه چيز ناراحتش كرده است. آنگاه بگذاريد شخص مهرآميز گذشته ها _ با دستي كه بر اون تسلط داريد _ پاسخ بده و راه حلي ارائه بده.
ابراز عشق به كودك خشمگين درون :
دوست داشتن يا پذيرش كودك خشمگين درون برايمان بسيار دشوار است.اما والد مهرآميز مي تونه اين كار رو انجام بده. در طول گفتگو با كودك درون اون مي تونه به شكل كودك غمگين، كودك خشمگين، كودك آزارديده، كودك بازيگوش، كودك خوشحال و .... حالاتش رو به ما نشون بده و عواطف مختلفي رو بروز بده. اگر والد مهرآميز درونتون رو فعال كنيد و آروم بر جا بمونيد اين آرامش شما به كودك اين اعتماد رو مي ده كه احساس واقعيش رو بروز بده بدون اينكه بترسه شما ناراحت بشيد. بگذاريد حتي وقتي عصبانيه خودش باشه چون ابراز خشم به شيوه اي ايمن به كودك درون اين امكان رو مي ده كه به سوي ساير احساسها توجه كنه.
تمرين هشياري :در پايان اين تمرينات با دستي كه بر اون تسلط داريد واكنشهاي خودتون رو درباره ي والد مهرآميز بنويسيد. بدون هيچ انتقاد يا تجزيه و تحليلي هر كاري رو كه كرديد مورد بازنگري قرار بديد. به اختصار بنويسيد كه چه تمرينهايي كرديد و در اين تمرينات چه چيزهايي رو كشف كرديد؟ آيا پي برديد كه والد مهرآميز درونتون در زندگي روزانه تان فعاله؟ در كداميك از اوضاع و شرايط او را فعال مي بينيد؟ كودك درونتون در كدام زمينه ها به شدت نيازمند والد مهرآميز درونتان است؟
خدايا! كمكمان كن تا مهر ورزيدن را از تو بياموزيم و براي خود والدي مهرآميز باشيم. آمين!
سلام به همه دوستای خوبم